De Gouden Leeuw
ma 21 feb. 20:26 (13 uur geleden)
aan mij
Beste Jan Thijs,
Dank je voor deze aardige foto's van de Gouden Leeuw en van de voorbereidingen van de Slag indertijd.
Beste groeten,
Paul Ros
Noordhorn ........De Gouden Leeuw!
De klas van de MAVO Noordhorn!
(dagblad van het noorden vrijdag 9 september 2022)
HISTORIE voelen en beleven
Paul Ros voor De Gouden Leeuw in Noordhorn.
Het rijksmonument wordt gerestaureerd.
"Ik hou van die historische sfeer.
Als de stofszuiger erdoorheen is en alles weer mooi op z'n plek staat, kan ik daar enorm van genieten,
Op Monumentendag deel ik die vreugde graag".
Foto's GEERT JOB SEVINK
Verspreiden over de provincie Groningen zetten de beheerders van ruim vierhonderd monumenten komend weekend de deuren wijd open.
Onder hen Paul Ros, sinds 2019 eigenaar/bewoner van herberg De Gouden Leeuw in Noordhorn.
Hij ziet het rijksmonument als "een soort collectief eigendom".
FRITS POELMAN
Gewezen onderwijsman Paul Ros (70) is sinds 2019 eigenaar/bewoner van herberg De Gouden Leeuw in Noordhorn.
Ros doet graag mee aan Open Monumentendag.
Hij is in Uithuizen geboren en heeft altijd in oude panden in de provincie gewoond.
"In Sint Annen, Appingedam, een 'onbewoonbaar verklaard' huisje in Nansum, Stedum, een dorpsboerderij in Oldehove, de molenromp in Ellerhuizen.
Ik houd van karakteristieke panden en zie een rijksmonument als De Gouden Leeuw als een soort collectief eigendom.
Iedereen moet die historie kunnen voelen en beleven".
Dat geldt zeker voor zijn huidige 18de-eeuwse café, waar je zo achter de toog zou willen kruipen.
Of de oude keuken met een originele ijskast.
En natuurlijk de bovenzaal met zo'n tongewelf, waar je met enige fantasie mensen over de dansvloer ziet schuiven.
"Ik hou van die historische sfeer.
Als de stofzuiger erdoorheen is en alles weer mooi op z'n plek staat, kan ik enorm van genieten.
Op monumentendag deel ik die vreugde graag.
Ik ben ook maar een passant die het gebouw zo goed mogelijk wil doorgeven".
De bovenzaal werd rond 1850 aan het pand toegevoegd, toen boeren, verenigingen en bestuurders behoefte kregen aan vergaderruimte en ook de feesten op gang kwamen.
Het waterschap kreeg er een eigen ruimte, tussen de toneelzaal en de dansvloer.
Ros: "Rond 1900 werd de bovenzaal vergroot door de ruimte in zuidelijke richting door te trekken, als een soort overkapping boven de (open) toegang naar de doorrit.
De Gouden Leeuw werd tot in de verre omgeving populair en de ruimte op de begane grond was tot in de jaren tachtig in gebruik als overdekte bushalte".
Als Ros op een stil moment paarden hoort, ziet hij ze in gedachten door de doorrit in de schuur gaan, waarin vorige eigenaren later zijn woning bouwden.
"De dubbele, schuingeplaatste deuren van de doorrit zijn er nog, maar de grote open schuurruimte is allkang verdwenen.
In de schuur kwam ook een bovenverdieping met een zolder".
De vorige bewoners, Pilat geheten, gebruikten bijna alle ruimte vooir hun kostuummuseum annex antiekhandel.
"Ze maakten de bushalte dicht, hadden een winkel iun curosia, verkochten stoffen en maakten kostuums naar oud voorbeeld.
Een deel staat ook zaterdag ter verkoop", aldus Ros
Met de teloorgang van de zaak- : "naar verluidt na de introductie van de televisie en kratjes bier"- dreigde begin jaren negentig ook het pand van circa 650 vierkante meter woon- en bedrijfsruimte verloren te gaan.
Tot de gemeente Zuidhorn opdracht gaf voor een grondige restauratie door stichting Het woonhuismonument in Warffum.
Ros begon dit jaar met lokale aannemers opnieruw aan groot onderhoud, waarvan de afwerking nog wel even duurt.
"Ik wil het heel graag in solide staat doorgeven, maar ik neem de tijd.
Het pand heeft vanaf 2012 jarenlang te koop gestaan.
De makelaar zei dat de ene na de andere kandidaat-koper hier met verbazing en enthousiasme doorheen liep, maar dat uiteindelijk iedereen afhaakte omdat het pand niet te exploiteren bleek.
Ik kocht het uiteindelijk zonder zakelijk doel".
De eerste drie jaar was hij veel met teiltjes, pannetjes en dweilen in de weer, omdat het dak van de schuur lek was.
"Al die jaren zijn we met steun van de gemeente bezig geweest de restauratie voor elkaar te krijgen.
Westerkwartier was vooral blij dat ik het pand wil gebruiken en drong bij Monumentenzorg aan om akkoord te gaan met de dakkapellen aan de achterzijde.
Dat wilden ze eerst niet".
Met zulke aanpassingen zou Monumentenzorg best wat wat soepeler mogen omgaan, vindt Ros.
Hij doelt daarbij vooral op het toestaan van 'historiserende' vormgeving.
"Dat lijkt een vloek in archetectonische kringen die over monumenten gaan.
Aanpassingen aan monumenten krijgen daarom vaak een strak en contraserend uiterlijk.
Maar waarom zou je niet in dezelfde stijlblijven?"
Voor de nieuwe dakkapellen, met zinken wanden, vond hij een passende vormgeving in de stad.
Hij heeft die ruimtes nodig voor gastenkamers,
"Om de Gouden Leeuw in stand te kunnen houden, maak ik er een erfgoedlogies van voor groepen van pakweg 15 tot 20 personen, die weten hoe ze met erfgoed moeten omgaan en daar ook wat voor over hebben.
Bijvoorbeeld een familie die iets te vieren heeft.
De meeste kamers komen boven in de schuur, een master bedroom in hert zuidelijk deel van de bovenzaal.
"In de resterende zaalruimte kunnen gezelschappen een concertje of een andere bijeenkomst houden en vervolgens blijven slapen".
Als eerste is het dak van de schuur vervangen, inclusief de dakramen.
Daar zijn duurzame exemplaren voor in de plaats gekomen.
Met dubbel glas én dubbele metalen frames, zodat er ook tussen het metaal een isolerende luchtlaag zit.
" De steigers zijn net weg,
Het gehele achterdak is gerenoveerd en geïsoleerd.
Dat was bij de vorige restauratie waarschijnlijk de sluipost.
Kapotte pannen zijn vervangen door andere oude pannen die we met de nodige moeite bij elkaar hebben gescharreld.
Meerdere kozijnen zijn hersteld.
We hebben meteen de cv-ketel vervangen door drie hr-exemplaren die we kunnen afschakelen.
En overal zijn we met isolatie in de weer".
Wat dat laatste betreft hoorde Ros vorige week weinig nieuws in de Cazemier-boerderij in Tolbert.
Daar hield de stichting Open Monumentendag Westerkwartier (56 monumenten in die gemeente zijn zaterdag open) een drukbezochte thema-avond over de verduurzaming van erfgoed.
Want dat is best een avontuur, bevestigde Jan-Harm Eppinga van Het Groninger Landschap daar.
"Bijvoorbeeld omdat je geen zonnepanelen op een rieten dak kunt leggen".
Voor de pas gerestaureerde boerderij Plaats Melkema (Huizinge) sloot de stichting zich daarom aan bij een coöperatief zonnepark in Middelstum.
Waarschijnlijk komen er in de buurt nog panelen bij.
"We weten nu nog niet precies hoe groot het verbruik is, maar we hebben best veel stroom nodig".
Voor de verwarming van Melkema gevruiukt de stichting zelfs een beetje warmte uit het grachtwater rond de boerderij.
Het belangrijkste advies van Eppinga:
Blijf een monument gebruiken ('gebruik is behoud') en zorg dat het een goede 'jas' krijgt.
Robert Tersmette van de landelijke Stichting Boei (behoud van cultureel, industrieel en religieus erfgoed) kun dat alleen maare beamen.
"Begin met isoleren, isoleren en isoleren en vergeet vooral het glas, het grootst warmtelek, niet".
Hij keek niet op van de grote opkomst in Tolbert.
"Want met de huidige energieprijzewn rendeert elke maatregel.
Veel mensen komen nu naar mij toe, in plaats van andersom".
In Noordhorn plaatst Ros dubbele achterzetbeglazing aan de binnenkant van de ramen.
"Gelukkig zijn er bij de vorige restauratie al spouwmuren aangebrachtr, maar het is nog een stevige opgave om passende oplossingen te vinden om het hele gebouw duurzamer te maken".
"De makelaar zei dat uiteindelijk iedereen afhaakte omdat het pand niet te exploiteren bleek"
Vierhonderd open deuren
Tijdens Open Monumentendag. op 10 en zondag 11 september, zetten de beheerders van ruim vierhonderrd monumenten in de provincie Groningen de deuren wijd open.
Het gaat onder meer om boerdeerijen, kerken, borgen,molens,bedrijven en woonhuizen, maar ook om bijvoorbeeld gemaal De Waterwolf (Lauwerzijl) en zelfs een maquette van de Stelling Trimunt (in Marum).
Het programmaboekje van Open Monumentendag in Westerkwartier staat vol met circa vijftig monumenten in alle categorieën.
"We zijn hartstikke blij dat het na corona allemaal weer volop kan en verwachten veel mensen.
Ook uit de stad, waar ze vaak geen weet hebben van onze pareltjes"zegt voorzitter Arnold Bloem van de stichting die de organisatie in deze gemeente oppakt.
Wethouder Marjan Sijperda (VZ Westerkwartier) kwam zelfs in de vakantie al voor Opern Monumentendag in actie toen ze bij het jubilerende kloostermuseum in Aduard (25 jaar)alvast ede aftrap verrichtte.
Volgens haar blijkt uit de grote deelname dat inwoners trots zijnop hun historie.
"En wij zijn dat op alle vrijwilligedrs en eigenaren die de open dag op zo'n grote schaasl mogelijk maken.
Voor wie toch onderweg is: we hebben ook nog zes landelijke beschermde dorpsgezichten ( Aduard,Ezinge, Feerwerd, Garnwerd, Niehove en Zuidhorn. red.) en twee gemeentelijke (Enumatil en Tolbert, red.)
In de provincie zijn deelnemers te vinden tussen Hornhuizen (eendenkooi) en Ter Apel (wandelroute op het terrein van de voormalige aardappelmeelfabriek).
Er is ook een archeologisch monument bij (de Giezelbaarg tussen Veele, Wessinghuizen en Wedde), een kantoorwoning (Bedum), cafés(onder meer 't Hameltje in Woudbloem(, hotels Corps de Garde in Groningen), mobiel erfgoed (onder meer het busmuseum, motorschip Nomadisch en een historische werf in Sappemeer) en een reeks-deels voormalige-gemeentehuizen in onder meer Groningen, Ten Boer, Usquert, Veendam, Winschoten en Zuidhorn.
Het complete programma is te vinden op www.openmonumentendag.nl.
Reacties
Een reactie posten